Top 11 Món Đồ Chơi Dân Gian Truyền Thống Có Thể Bạn Chưa Biết

Ngày xưa những món đồ chơi của trẻ em được làm ra rất đơn giản và không hề bắt mắt. Những món đồ chơi hiện đại dần thay thế chúng với sự phát triển của xã hội. Dù vậy, trải qua thời gian bao nhiêu lâu, đồ chơi dân gian vẫn giữ được những giá trị của nó. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng điểm qua những món đồ chơi dân gian đã là một phần kí ức đẹp của hàng triệu người Việt.

Giới thiệu về đồ chơi dân gian và lợi ích của đồ chơi dân gian

Đồ chơi dân gian cũng là những đồ vật thuộc phạm trù nghệ thuật tạo hình dân gian. Những món đồ chơi giúp bé thông minh dân gian là minh chứng rõ ràng nhất cho sự khéo léo và óc sáng tạo của người Việt. Tính chất và kỹ thuật làm những đồ vật ấy rất đa dạng, từ đơn giản, mộc mạc đến phức tạp, cầu kì. Bằng tre chúng ta có đèn lồng, con diều, con rối,mặt nạ,… Bằng đất nung, đất sét ta có pháo đất, tượng đất sét,… Và còn rất nhiều sản phẩm khác với những nguyên liệu quen thuộc ta có thể thấy ở khắp làng quê Việt Nam.

Người ta thường ngộ nhận rằng những món đồ chơi hiện đại mới giúp phát triển trí tuệ cho trẻ. Tuy nhiên, những món đồ chơi dân gian cũng mang nhiều giá trị cho sự phát triển về nhân cách và tư duy cho trẻ. Đồ chơi dân gian đem lại cho trẻ em rất nhiều bài học đắt giá mà không món đồ chơi hiện đại nào sánh bằng. Nó dạy cho trẻ về tình bạn, tình làng nghĩa xóm, sự đoàn kết, tính sáng tạo và cả những câu chuyện dân gian. Những món đồ chơi dân gian còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện đại, giúp giữ gìn bản sắc dân tộc Việt Nam.

Những món đồ chơi dân gian phổ biến

1.Đèn Ông Sao:

Đèn ông sao
Đèn ông sao

Đèn ông sao là món đồ chơi dân gian phổ biến nhất mỗi dịp tết trung thu. Có rất nhiều cách lý giải ý nghĩa của chiếc đèn lồng này. Người phương Đông chúng ta quan niệm rằng hình ảnh ngôi sao 5 cánh trượng trưng cho ngũ hành tương sinh tương khắc. Chúng có tác dụng xua đuổi ma quỷ và cầu bình an, may mắn. Đối với trẻ em, đây là chiếc đèn đầy màu sắc chúng thường mang đi khoe bạn bè mỗi dịp tết trung thu.

2.Đèn Kéo Quân:

Đèn kéo quân
Đèn kéo quân

Cùng với đèn ông sao, đèn kéo quân cũng là một món đồ chơi phổ biến của trẻ em Việt Nam mỗi dịp rằm tháng 8. Đèn kéo quân làm bằng giấy bao quanh khung tre gọi là lồng kéo. Xung quanh trục đèn có những vòng trụ giấy dán hình người, thú, cảnh vật… gọi là các tầng đèn. Loại đèn này ngày xưa có mục đích gợi nhớ lại lịch sử, lòng yêu nước. Ngày nay, chúng đơn giản là mang các hình ảnh về đời sống thường ngày của người dân làng quê Việt nam như kéo cày, làm ruộng, chăn trâu,…

3.Trống Bỏi:

Trống bỏi
Trống bỏi

Trống bỏi có nguồn gốc cái tên rất thí vị bắt nguồn từ chữ “bỏi” là từ cổ để chỉ “cậu nhỏ” của trẻ con, đại ý là chỉ kích thước của chiếc trống này rất nhỏ. Ngày nay trống bỏi được sản xuất tại một số làng nghề truyền thống ở miền Bắc, nổi tiếng nhất là thôn Báo Đáp, xã Hồng Quang, Nam Trực, Nam Định. Trống được làm với mặt trống bằng bìa, tang trống bằng đất sét, dùi trống là que gỗ nhỏ. Cán trống làm bằng nhựa(trước là tre) xoay quanh trục kim loại. Khi xoay khiến dùi trống đạp liên tục nghe rất vui tai.

4.Tò He:

Tò he
Tò he

Cái tên “tò he” cũng tồn tại trong dân gian từ khá lâu và người làm nghề có ở nhiều nơi, nhưng nổi tiếng nhất vẫn là làng Xuân La, xã Phượng Dực, Phú Xuyên – Hà Tây. Đây là một món đồ chơi được làm từ gạo và nếp với tỉ lệ 10:1. Màu sắc để làm cũng được lấy nguồn gốc từ thực vật như: màu vàng lấy từ củ nghệ, đỏ từ gấc, đen từ cây nhọ nồi,… Để sản phẩm được làm ra với nhiều hình thù lạ mắt và đầy màu sắc không thể thiếu đôi tay khéo léo của người thợ thủ công lành nghề. Đây không chỉ là một món đồ chơi mà còn là tác phẩm nghệ thuật xuất hiện ở nhiều nơi.

5.Ông Phỗng Đất:

Con phỗng đất
Con phỗng đất

Phỗng đất ngày nay đã dần bị “biến mất” với sự xuất hiện của nhiều món đồ chơi thông minh hiện đại. Hiện nay còn rất ít nghệ nhân còn làm ra món đồ chơi này. Tiêu biểu là ông Phùng Ðình Giáp và vợ ở ở thôn Ðông Khê, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành (Bắc Ninh). Bộ phỗng đất ở nhà luôn bao gồm 5 năm nhân vật với ý nghĩa khác nhau. Việc làm ra món đồ chơi này cũng không hề đơn giản mà rất kì công, ngay cả nguyên liệu làm cũng được lấy và xử lý một cách cẩn thận. Dù bị mai một nhưng những nhân vật phổng đất sẽ luôn là một ký ức đẹp của tuổi thơ nhiều người.

6.Mặt Nạ Giấy Bồi:

Mặt nạ giấy bồi
Mặt nạ giấy bồi

Cũng là một món đồ chơi xuất hiện trong các dịp tết trung thu. Tuy nhiên, chúng đang dần bị thay thế bởi các món đồ chơi mặt nạ nhựa. Mặt nạ giấy bồi được làm từ nhiều lớp giấy báo cắt nhỏ chồng lên nhau và kết dính lại bằng một loại hồ đun từ bột sắn. Mặt nạ sau ki phơi nắng để khô lại sẽ được người nghệ nhân vẽ màu lên. Những hình thù chiếc mặt nạ cũng rất đa dạng như Chí Phèo, Thị Nở, trâu, hổ, báo,…Hiện còn rất ít nghệ nhân còn giữ nghề làm mặt nạ giấy bồi. Họ lo lắng rằng sẽ không còn mặt nạ giấy bồi nào được bán vào dịp trung thu nữa.

>>> Xem thêm: Mách bố mẹ 20 món đồ chơi sáng tạo tốt nhất dành cho bé yêu

 

7.Đồ Chơi Tàu Thủy Sắt Tây:

Tàu thủy sắt Tây
Tàu thủy sắt Tây

Đây từng là niềm ao ước của rất nhiều thế hệ trẻ em Hà Nội – Tàu Thủy Sắt Tây. Mặc dù là đồ chơi trẻ em nhưng đa số khách hàng lại ở độ tuổi trung niên. Món đồ chơi được làm từ những lon sữa, lon đồ hộp cán dẹt rồi cắt tạo hình. Để làm nên một sản phẩm chỉn chu đòi hỏi sự tỉ mỉ rất cao. Điểm đặc biệt của chiếc tàu này ở âm thanh “phành phạch” lúc nó di chuyển. Kỹ thuật và sự cẩn thận mới tạo nen nét đặc trưng này. Thời gian hoàn thành một sản phẩm có thể mất từ 2 ngày đến cả tháng.

8.Đầu Lân:

Đồ chơi dân gian Đầu Lân
Đồ chơi dân gian Đầu Lân

Đây là một món đồ chơi quá đỗi thân thuộc với trẻ em Việt Nam mỗi dịp tết trung thu. Vào ngày lễ này trong năm, không khó để thấy những đoàn múa lân ở khắp các con phố. Món đồ chơi này cũng có rất nhiều kích cỡ và loại để mọi người lựa chọn. Trẻ em luôn phấn khích mỗi khi được nhìn thấy những chú lân múa trên giàn. Sự phấn khích ấy còn là khi đội những đầu lân nhảy múa giữa tiếng trống của bạn bè.

9.Trống Ếch:

Trống ếch
Trống ếch

Trống ếch cũng tương tự như trống da trâu, trống sư tử nhưng nhỏ hơn. Cùng với những chiếc đầu lân, đây là món đồ chơi phổ biến nhất trong dịp tết trung thu. Âm thanh “cắc, tùng” đã trở thành một phần tuổi thơ của bao thế hệ trẻ em Việt Nam. Âm thanh của chiếc trống tạo nên sự rộng ràng, phấn chấn, tưng bừng cho ngày lễ.

10.Tiến Sĩ Giấy:

Theo truyện xưa kể lại, rằm tháng tám kết thúc cũng là lúc những đứa trẻ tựu trường. Với mong muốn con cháu thành đạt, ông bà thường mua Tiến sĩ giấy về bày mâm ngũ quả trong đêm trăng rằm. Sau đó chúng trở thành những món đồ chơi nằm trên bàn học của những đứa trẻ.

11.Ông Đánh Gậy Trông Trăng:

Đồ chơi ông đánh gậy trông trăng
Đồ chơi ông đánh gậy trông trăng

Ông đánh gậy trông trăng là một loại đồ chơi thú vị được điều khiển bằng dây như con rối. Hiện nay chúng còn được sản xuất rất ít ở một số hàng nghề ở Hà Nội. Khi kết hợp hai ông đánh gậy với một ông tiến sĩ sẽ thành một bộ hoàn chỉnh tượng trưng cho “quan” và “lính”.

Những món đồ chơi trên cho dù bị mai một vẫn mãi là biểu tượng của đời sống tinh thần trong thời hiện đại. Đưa trẻ em về với đồ chơi truyền thống là đưa các em về với một thế giới yên bình và càng làm phong phú hơn thế giới đồ chơi của các em. Gìn giữ những món đồ chơi ấy cũng là cách giữ gìn bản sắc dân tộc trong trào lưu hội nhập, toàn cầu hóa hiện nay.

>>> Tham khảo thêm:

Xếp hạng bài viết
[Total: 0 Average: 0]

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *